چگونه نیروگاه ۲۰ هزار مگاواتی رایگان بسازیم؟ توان عملیاتی تولید برق در کشور ما حدود ۷۰ هزار مگاوات است. این در حالی است که مصرف برق در زمان اوج ممکن است به ۹۰ هزار مگاوات هم برسد. این یعنی ناترازی و یعنی خاموشی. برای جبران این کسری، چه کار باید کرد؟ دو راه داریم.
یکی ساخت نیروگاه است. ما باید دستکم ۲۰ نیروگاه هزار مگاواتی بسازیم که هم زمانبر است و هم هزینهبر. اگر هر سال دو نیروگاه بسازیم، دستکم ده سال دیگر ناترازی داریم. راه بهصرفهتر این است که تا زمان ساخته شدن این نیروگاهها، صرفهجویی در مصرف برق را عملیاتی کنیم. مصرف بهینه، خود یک نیروگاه بزرگ ۲۰ هزار مگاواتی است.
اما آیا ساختن نیروگاه آسانتر است یا دستیابی به مصرف درست و بهینه؟ پاسخ این پرسش روشن است. مصرف بهینه بهترین و در دسترسترین گزینه برای تعدیل مصرف و رفع ناترازی است. اما چگونه میتوان به این مهم دست یافت؟
نیروگاه ۲۰ هزار مگاواتی رایگان؛ از بابابرقی تا امروز
حتماً بابابرقی را به یاد دارید. شخصیتی که در پویشهای اطلاعرسانی کاهش مصرف معرفی شد و خیلی زود با شعار معروف «لامپ اضافی خاموش!» توانست در دل مردم ایران جا باز کند. برآوردها نشان میدهد که مصرف برق در دو، سه دهه گذشته به واسطه تبلیغات اثربخش آن زمان، تعدیل شده و ضریب رشد متعادلی داشت.
با این حال در یک دهه گذشته به واسطه رشد فزاینده نوآوریهای دیجیتالی، الکترونیکی شدن زندگی و همچنین سربرآوردن نسلهای جوانتر که الگو و سبک زندگی متفاوتی نسبت به نسلهای قبل دارند، مصرف انرژی برق دوباره رشد چشمگیری داشته است.
طبق گفته وزیر نیرو، در سال آینده که سال هدف در سند چشمانداز ۲۰ ساله است، ممکن است ناترازی به ۲۵ هزار مگاوات هم برسد. این یعنی احتمال خاموشیهای بیشتر در تابستان گرم.
نکات کلیدی برای پویشهای تبلیغاتی وزارت نیرو
برای پیشگیری از این اتفاق و تأمین برق مورد نیاز همه مشترکان، ضروری است نکاتی در پویشهای اطلاعرسانی و تبلیغاتی وزارت نیرو رعایت شود.
نکته نخست، نگرش واقعبینانه و روش اثربخش است. نگرش واقعبینانه به معنی شناخت گروههای مختلف اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی مخاطبان، تحلیل رفتار آنان در مصرف روزمره و توجه به تفاوتهای نسلی است. در همین راستا انتخاب روشهای متناسب با الگوهای اقناعی هر گروه از مخاطبان نیز اهمیت بسیار دارد. در این روشها، توسعه دانش عمومی، ترغیب و اقناع مخاطب و ایجاد یک انسجام ملی در مدیریت مصرف باید مورد توجه قرار بگیرد.
نکسوس اپروچ؛ نگاه یکپارچه به مصرف انرژی
امروز در کشورهای توسعهیافته، مفهوم «Nexus Approach» در دستور کار سیاستگذاران و تصمیمگیران انرژی قرار گرفته است. این مفهوم یکپارچگی و پایداری اکوسیستم را تبیین میکند. به این معنی که الگوی مصرف منابع، امنیت غذایی و حفظ زیستبوم مفاهیمی درهمتنیده و وابسته به همدیگرند.
به بیان بسیار سادهتر، صرفهجویی در مصرف برق صرفاً به معنی کمک به تأمین انرژی برق نیست. بلکه به معنی حفظ، صیانت و نگهداشت منابع آب، گاز، محیط زیست و… است. تبیین این موضوع مهم، نیازمند درک و شناخت درست از جامعه ایران، برنامهریزی هدفمند و بلندمدت و همچنین بهرهگیری از یک دیدگاه کلنگر به سپهر انرژی و فرهنگ مصرف در کشور است.
برای مطالعه بیشتر درباره این رویکرد، مقاله نکسوس اپروچ در تبلیغات را بخوانید.
راهکارهای عملی برای کاهش مصرف
معرفی یک شخصیت مانند بابابرقی متناسب با الگوهای زیباییشناختی نسلهای جوانتر، دستهبندی و استانداردسازی محتواهای ترغیبی و اقناعی برای گروههای مختلف اجتماعی و نسلی و همچنین استانهای مختلف با بیشترین میزان رشد مصرف، و استفاده همهجانبه از ظرفیتهای رسانهای محیطی، دیجیتالی و صداوسیما با رویکرد تعاملی میتواند منشأ اثرگذاری و کاهش مصرف انرژی بهویژه انرژی برق در کشور شود.
چنانکه منجر به رفع ناترازی و حفظ سرمایههای متنوع کشور شود. این یعنی همان نیروگاه ۲۰ هزار مگاواتی رایگان
نتیجهگیری
ساخت این نیروگاه ۲۰ هزار مگاواتی با نگرش واقعبینانه، تدوین روشهای اثربخش، درک درست و کلنگر به سپهر انرژی و مصرف در کشور و همچنین استفاده از دانش و مهارتهای اقناعی و تبلیغاتی در مدت زمان نسبتاً کوتاهی مقدور و میسر است.
دانش و توان چنین کاری در کشور وجود دارد. اگر ارادهای قوی با پشتیبانی همهجانبه وجود داشته باشد، میتوانیم به اصلاح پایدار مصرف انرژی دست پیدا کنیم. شرکتهای تبلیغاتی مانند آوای صدرا با رویکردهای نوینی مانند نکسوس اپروچ، آماده همراهی در این مسیر ملی هستند.
نویسنده: علیرضا ربیعیراد | منتشر شده در: روزنامه کیهان
