بازآفرینی برندهای ایرانی در دوره تحریم

اگر به شما بگویند نام چند برند مطرح ایرانی را به خاطر بیاورید، کدام برندها به یادتان می‌آید؟ پیش از بررسی این پرسش و واکاوی پاسخ‌های احتمالی به آن، باید مقدمه بسیار کوتاهی را مرور کنیم.

اقتصاد کشور ما همواره در معرض تحریم‌های متوالی بوده است. اقتصاد ما از سال‌های نخستین پس از انقلاب و دفاع مقدس تا امروز تحریم بوده است. در این میان دو دوره شاخص وجود دارد: یکی در آغاز دهه نود و دیگری در یک سال گذشته. سرنوشت تولید و برندهای ایرانی در گیرودار این دوره‌های تحریمی بسیار آموزنده است.

پیش از پیروزی انقلاب اسلامی، برندهای معتبر خارجی در کشور ما حضور فعالی داشتند. اما پس‌از انقلاب و به‌ویژه درزمان جنگ تا نیمه دهه هفتاد، بازارهای کشور بیشتر با کالاهای مصرفی ایرانی تأمین‌می‌شد. رونق بازار کالاهای ایرانی در این دوره قابل توجه بود.

ایجاد یا رونق دوباره برندهایی نظیر کفش ملی، ارج، مینو، یک و یک، آبسال، پارس خزر، عالی نسب، پارس الکتریک و … در فاصله زمانی ۱۳۶۱ تا ۱۳۷۵ اتفاق افتاد. یعنی زمانی که تحریم‌های اقتصادی، ورود کالای خارجی را محدود کرده‌بودند و مردم بیش‌ازپیش از کالای ایرانی استفاده‌می‌کردند.

رونق فروش کالاهای ایرانی با تبلیغات

رونق فروش کالاهای ایرانی با کمک برندینگ و تبلیغات تلویزیونی در آن دوره، اعتبار و کیفیت کالاهای ایرانی را ارتقابخشید. میل به مصرف اجناس ساخت ایران را تقویت کرد. افزایش فروش، افزایش تولید را هم به همراه داشت. به طوری که در ابتدای دهه هفتاد، صادرات کالاهای ایرانی به کشورهای منطقه و حتی کشورهای اروپایی رونق می‌گیرد.

کشف بزرگ این دوره برای تولیدکنندگان ایرانی، اهمیت اطلاع‌رسانی و تبلیغات تجاری بود. اهمیت برندینگ و بازاریابی، موجب توسعه شیوه‌های مدرن تبلیغات محیطی شد. بیلبوردهای شهری در همین سال‌ها رشد چشمگیری پیدا کردند. شکل‌های مدرن اطلاع‌رسانی تجاری نیز در ایران ایجاد شوند.

حتماً برندهایی را به یاد می‌آورید که در این دوره با تبلیغات مناسب، خود را به جامعه ایرانی معرفی کردند.

فرصت دوباره برای برندهای ایرانی

اما این اتفاق دوباره تکرار شده است. در چند سال اخیر و با آغاز دور تازه تحریم‌ها، بار دیگر فرصت مناسبی برای معرفی برندهای ایرانی ایجاد شده است.

همچنان که می‌دانیم، یکی از مهم‌ترین راهکارها برای پیکربندی اقتصاد ملی، بازسازی و نهادینه کردن برندهای ملی است. با تشدید تحریم‌ها در سال‌های اخیر و خروج دوباره برندهای خارجی از بازار ایران، فضای عرضه برندهای جایگزین فراهم است.

بازار هم نشان می‌دهد که مصرف کالاهای ایرانی رونق بسیار بیشتری پیدا کرده است. کمااینکه وزیر صنعت نیز به‌تازگی گفته است که با خروج برندهای خارجی، کالاهای ایرانی دوباره به سبد خرید مردم برگشته‌اند. به‌ویژه در حوزه خوراک و پوشاک، مصرف کالاهای ایرانی افزایش چشمگیری پیدا کرده است.

اهمیت برندینگ در شرایط تحریم

رقابت میان برندها و توسعه کیفی، نیازمند فضای تبلیغاتی مناسب برای کالاهای ایرانی است. این فضا به بهبود روانی خرید در مصرف‌کنندگان نیز کمک می‌کند. توجه صاحبان کالاها و خدمات به این حوزه باید بیش از پیش شود.

اصولاً معرفی و تبیین برندهای‌تجاری، علاوه‌بر افزایش فروش و سودآوری، امکان رشد کمی و توسعه کیفی محصولات را نیز بهمراه‌دارد. به بیان ساده‌تر برندینگ منجر به افزایش فروش و افزایش فروش منجر به توسعه برند می‌شود. این سازوکار در صورتی که با رقابت میان برندها همراه باشد، می‌تواند یکی از پایه‌های مهم توسعه اقتصادی را تثبیت کند.

توسعه برندها، توسعه بازارها را نیز میسر می‌کند. با مدیریت درست برندهای ملی در شرایط تحریمی، می‌توان آسیب‌های ناشی از تحریم را تعدیل کرد و رونق اقتصادی ایجاد کرد.

امروزه فضای تبلیغات محیطی، تقریباً خالی از برندهای غیرایرانی است. در چنین شرایطی اجرای کمپین‌های تبلیغاتی ترغیبی-اقناعی می‌تواند اعتبار برندهای ایرانی را بازگرداند. اما در شرایط دشوار اقتصادی امروز، بیشتر تولیدکنندگان هزینه‌های تبلیغات را کاهش می‌دهند. آنها این هزینه‌ها را از بخش توسعه بازار سرشکن می‌کنند.

تبلیغات اقناعی؛ کلید حفظ بازار آینده

تولیدکنندگانی که فعال‌هستند، با بازنگری در شیوه‌های بنگاه‌داری خود، می‌توانند ضمن حفظ‌بنگاه، به تثبیت بازار خود در آینده هم کمک‌کنند. یکی از مهم‌ترین ابزارهای حفظ بازار آینده و کمک به رشد بنگاه در شرایط اقتصادی بحران‌زا، تبلیغات اقناعی/ترغیبی است.

چنانکه گفته شد، فضای تبلیغاتی امروز ایران از برندهای غول‌پیکر جهانی خالی است. چنین فرصتی برای بازسازی و پیکربندی دوباره بازار کالاهای ایرانی یک موقعیت استثنایی است که باید مورد توجه قرار بگیرد.

تجربه سال‌های گذشته به‌خوبی نشان می‌دهد که تقویت فضای تبلیغاتی برای کالاهای ایرانی می‌تواند پایه‌های رونق اقتصادی را تقویت کند. آیا برندهای ایرانی برای ارتقا و تثبیت موقعیت خود در بازار از فرصت بی‌نظیری که هم‌اکنون وجود دارد استفاده می‌کنند؟

تجربه نشان داده که بازار آینده در اختیار برندهایی خواهد بود که بیشترین کمپین‌های تبلیغی-اقناعی را به کار بگیرند. شرکت‌های تبلیغاتی مانند آوای صدرا آماده‌اند تا برندهای ایرانی را در این مسیر همراهی کنند.